Olej sprężarkowy – co to jest?
Olej sprężarkowy to specjalna formułacja, która:
- Chłodzi głowicę kompresu (gdzie temperatura to 80–100°C)
- Smaruje tłoki i cylindry
- Separuje się z powietrza (olej nie może wychodzić z wylotu sprężarki)
Typowe typy: sprężarki śrubowe (seria BOGE, Kaeser, Atlas Copco), tłokowe (stare systemy chłodzenia), membranowe.
Olej turbinowy – co to jest?
Olej turbinowy to medium pracujące w turbinach pary lub gazu:
- Smaruje łożyska turbiny (ciśnienie do 300+ bar)
- Chłodzi układ regulacyjny i hamulcowy
- Pracuje przez 10–20 lat bez wymiany (dzięki filtracji i czyszczeniu)
Kody BDO dla sprężarkowego i turbinowego
| Kod | Typ oleju | Opis |
|---|---|---|
| 13 01 09* | Oleje sprężarkowe syntetyczne | PAO, ester – współczesne syntetyki (Mobil DTE, Shell Tellus) |
| 13 01 12* | Oleje hydrauliczne biodegradowalne | Używane też dla sprężarek ekologicznych (HETG, HEES) |
| 13 02 07* | Oleje maszynowe (sprężarkowe mineralne) | Stare sprężarki, standardowy 32 VG |
| 13 02 08* | Pozostałe oleje silnikowe i przekładniowe | Mieszanki, specjalne smary turbinowe |
Uwaga: Sprężarkowy mineralny zwykle klasyfikujesz jako 13 02 07*, a syntetyk jako 13 01 09*. Turbinowy mineralny 13 02 08*, a syntetyk estrowy 13 01 12*.
Jak rozpoznać, że olej się zużył?
Sprężarkowy – sygnały wymiany:
- Ciemny kolor (ze złotego na czarny) – utlenianie
- Nieprzyjemny zapach – spalenizna, „zawalone"
- Osad/szlam w zbiorniku – produkty rozkładu
- Wysoka liczba kwasowa (TAN > 1,0) – wymiana obowiązkowa
- Zawartość wody > 500 ppm – kondensacja, wymiana
Typowy cykl: 2000–5000 godzin pracy (1–3 lata, w zależności od obciążenia)
Turbinowy – sygnały wymiany:
- Liczba kwasowa TAN > 0,5 – za rok wymiana
- Zawartość wody > 200 ppm – czyszczenie filtrów + wymiana
- Liczba cząstek > ISO 16/14/11 – filtracja graniczna
- Po 15–20 latach – wymiana profilaktyczna, niezależnie od analiz
Typowy cykl: 10 000–20 000 godzin pracy (10–20 lat)
Parametry badania przed odbiorem
Recykler zwykle prosi o:
- Liczba kwasowa (TAN): mg KOH/g oleju – im niższa, tym lepiej
- Zawartość wody: ppm – turbinowy < 200, sprężarkowy < 500
- Liczba cząstek: ISO 4406 – czystość filtracyjna (turbinowy: < 18/16/13)
- Lepkość (kinematyczna): cSt – czy olej nie został rozcieńczony
Jeśli parametry są poza normą, olej może być droższy do odbioru (lub gorzej – nikt go nie weźmie).
Przechowywanie i dokumentacja BDO
- Zbiornik: Szczelny, przechowywany w hali (bez deszczu)
- Czas magazynowania: Max 1 rok od wytworzenia
- KEO: Wpis do ewidencji (kod 13 01 09* lub 13 02 07*)
- KPO: Przy odbiorze – automatycznie
Ile kosztuje odbiór sprężarkowego i turbinowego?
| Typ | Ilość | Rozliczenie |
|---|---|---|
| Sprężarkowy mineralny, czysty | 500 L | Odbiór bezpłatny / 50–150 zł/t |
| Sprężarkowy syntetyk (PAO) | 500 L | Wynagrodzenie 300–600 zł/t |
| Turbinowy mineralny, czysty | 1000 L | Wynagrodzenie 150–300 zł/t |
| Turbinowy syntetyk (ester) | 1000 L | Wynagrodzenie 500–1000 zł/t |
| Zanieczyszczony (woda, szlam) | 100+ L | Opłata 300–800 zł/t |
Krok po kroku: jak oddać olej
- Zbierz olej w pojemnik: Beczka, IBC, zbiornik – szczelny
- Oznacz kodem: 13 01 09* (syntetyk) czy 13 02 07* (mineralny)
- Zadzwoń do recyklera – RAN-SIGMA odbiera całą Polskę
- Wycena: Możemy poprosić o parametry (TAN, zawartość wody), ale nie zawsze
- Umowa: Dla stałych odbiorów – lepsze warunki
- Odbiór: Cysternik, ważenie, KPO w e-BDO
Masz olej sprężarkowy lub turbinowy do oddania?
Bezpłatna wycena w ciągu godziny, obsługa BDO, odbiór w całej Polsce.
Zamów odbiór →Podsumowanie
- Sprężarkowy: 13 01 09* (syntetyk) lub 13 02 07* (mineralny)
- Turbinowy: 13 02 08* (mineralny) lub 13 01 12* (biodegradowalny)
- Żywotność sprężarkowego: 2–5 lat (2000–5000 h)
- Żywotność turbinowego: 10–20 lat (rzadko wymiana)
- Parametry: TAN, zawartość wody, liczba cząstek – wpływają na cenę
- Przechowywanie: Max 1 rok, szczelnie, w hali
Jak często wymieniać olej sprężarkowy i turbinowy?
Częstotliwość wymiany oleju w sprężarkach i turbinach zależy od typu urządzenia, rodzaju oleju i intensywności pracy. Producenci podają godziny pracy jako punkt odniesienia:
- Sprężarki śrubowe z olejem mineralnym – wymiana co 1 000–2 000 h pracy lub co 6–12 miesięcy
- Sprężarki śrubowe z olejem syntetycznym – wymiana co 4 000–8 000 h, nawet co 2 lata przy zachowaniu warunków pracy
- Sprężarki tłokowe – zazwyczaj co 500–1 000 h; olej degraduje się szybciej przez wyższe temperatury
- Turbiny parowe przemysłowe – wymiana raz na 2–5 lat, z roczną kontrolą parametrów (lepkość, kwasowość, zawartość wody)
- Turbiny gazowe – wymiana co 8 000 h; olej turbinowy podlega badaniom co 500–1 000 h eksploatacji
Przepracowany olej sprężarkowy i turbinowy należy natychmiast oznaczyć jako odpad i zgłosić do ewidencji BDO. Odkładanie wymiany powyżej zalecanych limitów producenta grozi awarią łożysk, korozją wałów i utratą gwarancji urządzenia.
