Czym jest rafinacja wtórna?
Rafinacja wtórna (ang. re-refining) to proces wyczyszczenia zużytego oleju z zanieczyszczeń i produktów rozkładu, aby odzyskać bazowy olej wysokiej czystości.
Proces technologiczny
1. Zbieranie i transport
Zużyty olej trafia do rafinerii z RAN-SIGMA i innych odbiorców.
2. Przychód i analiza
Laboratorium analizuje olej — parametry: lepkość, liczba kwasowa, zawartość wody, metali. Na podstawie tego olej trafia do odpowiedniej linii przetwarzania.
3. Odwodnienie (drying)
Usuwanie wody z oleju — podgrzewanie w próżni do ~150°C. Woda ulatnia się, olej zostaje.
4. Destylacja próżniowa (vacuum distillation)
Olej podgrzewany do ~350°C w warunkach próżni. Różne frakcje wrzą w różnych temperaturach:
- Lekkie frakcje (ISO VG 22, 32) – pierwsze
- Średnie (ISO VG 46, 68) – drugie
- Ciężkie (ISO VG 100+) – ostatnie
- Osad węglowodorowy (resztka) – spalany
5. Hydrorafinacja (hydrotreating)
Frakcje destylacyjne przepuszcza się przez reaktor z katalizatorem niklu. Wodór i wysoka temperatura oczyszczają olej z pozostałych zanieczyszczeń (aromatyczne, siarkowe, nitrogenne).
6. Filtracja błękitu gliny (clay/charcoal polishing)
Oczyszczanie oleju z barwników i pozostałych śladów — propuszczanie przez filtry węglowe.
7. Certyfikacja i pakowanie
Ostateczny olej bazowy trafia do laboratorium certyfikacyjnego. Jeśli spełnia normy (np. API, ISO), etykieta „olej bazowy z odpadów" (recycled base oil).
Wydajność procesu
Z 1 tony oleju przepracowanego otrzymujemy:
- 600–700 kg oleju bazowego o czystości komercyjnej
- 100–200 kg osadu (węglowodory ciężkie) – spalane jako paliwo
- ~100 kg wody i zanieczyszczeń – odwodniane
Zysk ekonomiczny: 1 tona starego oleju = 600–700 kg czystego bazowego = 300–500 zł wartości.
Certyfikaty i normy
| Norma | Opis | Typ oleju |
|---|---|---|
| ISO 6743-4 | Klasyfikacja olejów – typ bazowy (Gr. II, III, IV) | Wszystkie oleje bazowe |
| API GROUP II | Olej mineralny (parafiny) | Większość regenerowanych |
| ACEA (A2/B2, A3/B3) | Norma europejska dla olejów silnikowych | Jeśli olej przejdzie testy silnika |
| Ecolabel EU | Ekologiczny – nisko toksyczne, biologicznie rozkładalne | Ekologiczne oleje regenerowane |
Wpływ na środowisko
Emisja CO2 – porównanie
- Rafinacja pierwotna (z ropy naftowej): ~100 kg CO2 na tonę oleju
- Rafinacja wtórna (z odpadów): ~20 kg CO2 na tonę oleju
- Redukcja: 80% mniej emisji
Zaoszczędzone zasoby naturalne
- Z 1 tony oleju regenerowanego = oszczędzenie ~1,5 tony ropy naftowej
- Brak potrzeby wiercenia i transportu ropy
- Obniżenie zużycia energii o ~80%
Gdzie trafia olej regenerowany?
- Producenci olejów smarowych: Dodają do swoich produktów (np. Mobil, Castrol)
- Producenci olejów hydraulicznych – dla systemów przemysłowych
- Producenci transmission fluids – automatyczne skrzynie biegów
- Producenci olejów turbinowych – dla elektrowni
Certyfikacja rafinacji – co szukać?
Jeśli chcesz wiedzieć, że Twój stary olej został prawidłowo przetworzony, szukaj:
- ISO 8c / ISO 9c: Oznaczenie, że to olej z rafinacji wtórnej
- Certyfikat rafinera: Dokument od rafinerii o parametrach oleju
- Ecolabel: Jeśli rafinacja była ekologiczna
Chcesz wiedzieć, gdzie trafia Twój olej?
RAN-SIGMA współpracuje z licencjonowanymi rafineriami w UE. Poproś certyfikat rafinacji.
Zapytaj o certyfikat rafinacji →Podsumowanie
- Proces: Odwodnienie → Destylacja → Hydrorafinacja → Filtracja
- Wydajność: 600–700 kg czystego oleju z 1 tony odpadów
- Emisja CO2: 80% niższa niż rafinacja pierwotna
- Certyfikaty: ISO 6743-4, API GROUP II, ACEA, Ecolabel
- Wartość: Regenerowany olej trafia do nowych produktów > circular economy
Rafinacja wtórna vs. odzysk termiczny – co jest lepsze?
Hierarchia postępowania z odpadami olejowymi preferuje rafinację wtórną (odzysk R9) nad spalaniem energetycznym (odzysk R1). Dlaczego? Porównanie obu metod:
| Kryterium | Rafinacja wtórna (R9) | Spalanie (R1) |
|---|---|---|
| Produkt końcowy | Olej bazowy (baza SN) | Energia cieplna |
| Emisja CO₂ | ~70% niższa niż wydobycie surowca | Pełna emisja CO₂ |
| Wartość surowca | Zachowana (olej ≈ 0,85 L/L wejścia) | Utracona |
| Preferowane przez UE | ✅ Tak (dyrektywa 2008/98/WE) | ❌ Nie (ostateczność) |
Jak oddać olej do rafinacji wtórnej?
Rafinacja wtórna jest możliwa wyłącznie przy olejach spełniających określone parametry: zawartość wody <5%, PCB <50 ppm, chlor <200 ppm. RAN-SIGMA jako pośrednik transportuje olej do certyfikowanych instalacji odzysku R9 na terenie Polski i UE, zapewniając pełną dokumentację BDO przy każdym oddaniu.
Wymagania jakościowe dla oleju kierowanego do regeneracji
Nie każdy olej przepracowany nadaje się do rafinacji wtórnej. Instalacje regenerujące określają ścisłe parametry wejściowe, które RAN-SIGMA weryfikuje przed odbiorem:
- Zawartość wody – max. 5% wagowo. Olej silnie zawodniony (emulsja) wymaga odwodnienia wstępnego.
- PCB/PCT – max. 50 mg/kg (50 ppm). Oleje z transformatorów starszej generacji wymagają badania laboratoryjnego przed kwalifikacją.
- Chlor – max. 200 mg/kg. Podwyższona zawartość chloru (np. z chłodziw chlorowanych) wyklucza regenerację.
- Lepkość kinematyczna – w granicach 10–450 cSt @ 40°C. Oleje hydrauliczne i silnikowe spełniają ten wymóg standardowo.
- Zawartość metali ciężkich – ołów, kadm, nikiel, cynk w normie; nadmierne zanieczyszczenie wyklucza regenerację.
Jeśli Twój olej nie spełnia parametrów wejściowych dla rafinacji R9, RAN-SIGMA kieruje go do odzysku energetycznego (R1) w cementowniach lub elektrociepłowniach współspalających odpady. W każdym przypadku wystawiamy KPO i KEO w systemie BDO oraz certyfikat odzysku.
