Odbiór oleju przepracowanego na Zamojszczyźnie i w rejonie Chełma

Trzy gospodarki, trzy strumienie odpadu

Rolnictwo wielkoobszarowe daje olej silnikowy i hydrauliczny z ciągników, kombajnów i pras, w partiach po 100–300 litrów, skoncentrowanych wokół żniw i jesiennej agrotechniki. Przetwórstwo spożywcze — zakłady mięsne, mleczarnie, chłodnie i przechowalnie — oddaje oleje sprężarkowe z instalacji chłodniczych, oleje przekładniowe z linii pakujących oraz odpady uwodnione z mycia i z separatorów.

Trzeci strumień to transport. Bazy przewoźników, serwisy pojazdów ciężarowych i place przeładunkowe w pasie Chełm–Hrubieszów oddają olej silnikowy w większych i regularniejszych partiach niż gospodarstwa, a do tego filtry, czyściwo i zawartość separatorów z placów manewrowych. Przemysł mineralny w rejonie Chełma dokłada hydraulikę maszyn wydobywczych i transportu wewnętrznego oraz oleje przekładniowe z przenośników.

Dla dyspozytorni oznacza to, że jedna trasa po tym rejonie rzadko wozi jeden rodzaj odpadu. Zwykle łączy się dwa lub trzy punkty o zbliżonym profilu, żeby nie mieszać strumieni w cysternie — i dlatego przy pierwszym zgłoszeniu pytamy nie tylko o ilość, ale o to, z czego olej pochodzi.

Chłodnie i mleczarnie — gdzie najczęściej myli się kod

Pierwsza pomyłka dotyczy oleju ze sprężarki instalacji chłodniczej. Katalogowo należy on do podgrupy 13 02, najczęściej 13 02 06* przy olejach syntetycznych, a bywa wpisywany do podgrupy 13 01, która obejmuje wyłącznie hydraulikę. Błąd jest niewidoczny do momentu weryfikacji ewidencji, a potem wymaga korekty wstecz, co jest znacznie trudniejsze niż wystawienie karty poprawnie za pierwszym razem.

Druga dotyczy glikolu. W chłodni owoców, przechowalni i mleczarni glikol pracuje w instalacji stacjonarnej, a podgrupa 16 01 obejmuje wyłącznie pojazdy i maszyny pozadrogowe. Właściwe są więc kody z podgrupy 16 10: 16 10 01* dla cieczy zawierających substancje niebezpieczne i 16 10 02 dla pozostałych. Kody 16 01 14* i 16 01 15 zostają dla płynu spuszczonego z ciągnika czy wózka. Glikol odbieramy od 200 litrów, na odrębnych warunkach cenowych.

Trzecia to separatory i wody z mycia. Odpady z separatorów olej–woda mają kody 13 05 06* dla oleju, 13 05 07* dla wody zaolejonej i 13 05 08* dla mieszaniny z piaskownika. Zakłady spożywcze mają zwykle również separator tłuszczu, a jego zawartość to 19 08 09 — kod bez gwiazdki, czyli odpad inny niż niebezpieczny, rozliczany i dokumentowany osobno. Pomylenie tych dwóch separatorów zdarza się regularnie.

• 13 02 06* — olej sprężarkowy z instalacji chłodniczych; podgrupa 13 01 to wyłącznie hydraulika
• 16 10 01* i 16 10 02 — glikol i odpady uwodnione z instalacji stacjonarnych
• 13 05 06*, 13 05 07*, 13 05 08* — zawartość separatora olej–woda
• 19 08 09 — zawartość separatora tłuszczu, odpad inny niż niebezpieczny
• 13 02 05* i 13 02 08* — olej silnikowy z flot, ciągników i transportu wewnętrznego

Odległości ze Świdnika i sens trasy zbiorczej

Oddział przy ul. Metalowej 7 w Świdniku leży około 10 kilometrów od granic Lublina. Do Krasnegostawu jest stamtąd około 50 kilometrów, do Chełma i do Zamościa 60–85, do Hrubieszowa około 120, do Biłgoraja około 100. To odległości, przy których pojedynczy kurs po 200 litrów przestaje mieć sens ekonomiczny, a trasa łącząca trzy do pięciu punktów — zaczyna go mieć.

Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego uruchamiamy od 500 litrów w jednym punkcie. Przy mniejszych ilościach rozwiązaniem jest dopięcie punktu do trasy, która i tak przebiega w pobliżu, albo odbiór odpłatny. W pasie wschodnim trasy układamy zwykle na osi Lublin–Krasnystaw–Chełm lub Lublin–Zamość–Hrubieszów, więc zakład leżący przy tych kierunkach wchodzi w kurs najłatwiej.

Przy zakładach pracujących kampanijnie — a takich jest tu sporo — harmonogram odbiorów cyklicznych układamy pod kalendarz produkcyjny, a nie pod stałą datę w miesiącu. Przy większych zbiornikach proponujemy monitoring poziomu: kurs wyjeżdża wtedy przed osiągnięciem progu przepełnienia, a nie po telefonie informującym, że zbiornik jest już pełny.

Dokumentacja: co sprawdza kontrola w zakładzie spożywczym

Kartę przekazania odpadu wystawia się w systemie przed rozpoczęciem transportu. Kierowca potwierdza przejęcie przy załadunku, instalacja — przyjęcie po zważeniu, więc masa w karcie pochodzi z wagi. Gdy system jest niedostępny, dopuszczalny jest tryb awaryjny z dokumentem papierowym, ale wpis trzeba uzupełnić w ciągu 30 dni. Numer rejestrowy odbierającego warto zweryfikować przed pierwszym zleceniem; nasz to BDO 000011139.

Terminy roczne są sztywne i nie zależą od wielkości zakładu: sprawozdanie o wytwarzanych odpadach do 15 marca za rok poprzedni, raport do KOBiZE do końca lutego, wykaz i opłata za korzystanie ze środowiska do 31 marca w urzędzie marszałkowskim. Sprawozdanie nie powstaje automatycznie z kart przekazania — trzeba je złożyć osobno, a dane muszą zgadzać się z ewidencją.

Dochodzi limit magazynowania: odpady niebezpieczne wolno magazynować maksymalnie rok od wytworzenia. W zakładzie pracującym sezonowo to realne ryzyko, bo odpad z jednej kampanii bywa odbierany dopiero przy następnej. Jeśli ewidencję prowadzi osoba, dla której jest to dodatek do obowiązków utrzymania ruchu lub BHP, możemy ją przejąć razem z odbiorem albo zweryfikować przed terminem sprawozdawczym.

Pierwszy odbiór — co ustalamy przed wyjazdem cysterny

Punkt wyjścia to opis strumienia: z jakich urządzeń pochodzi odpad i czy trafiała do niego woda, emulsja, płyn chłodniczy albo resztka paliwa. Na tej podstawie ustalamy kod katalogowy i klasyfikację transportową. Olej mocno zawodniony albo zmieszany z emulsją rozliczany jest inaczej niż czysty olej silnikowy — lepiej wiedzieć o tym przed kursem niż po zważeniu na instalacji.

Druga rzecz to warunki magazynowania. Szczelny zbiornik lub beczki na tacy wychwytowej, pod zadaszeniem, z czytelnym oznaczeniem rodzaju odpadu i utwardzonym dojazdem dla cysterny. Jeśli zakład nie ma szczelnego zbiornika, można go wydzierżawić razem z usługą — zbiornik dwupłaszczowy zdejmuje najczęstszy zarzut kontroli, czyli magazynowanie oleju w beczkach bez zabezpieczenia podłoża.

Trzecia to klasyfikacja przewozowa. Gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny i obowiązek ewidencji, ale nie przesądza automatycznie o reżimie ADR — to odrębna ocena konkretnej partii, z numerem UN, klasą i grupą pakowania. Zgłoszenia ze wschodu województwa przyjmuje oddział w Świdniku pod numerem 81 446 91 53, centrala w Wałbrzychu — 74 840 21 91.

Najczęstsze pytania

Jak daleko ze Świdnika do zakładu w Zamościu albo Hrubieszowie?

Oddział RAN-SIGMA przy ul. Metalowej 7 w Świdniku leży około 10 kilometrów od granic Lublina. Do Krasnegostawu jest stamtąd około 50 kilometrów, do Chełma i Zamościa 60–85, do Hrubieszowa około 120, a do Biłgoraja około 100. Cały wschód województwa mieści się w zasięgu jednego dnia pracy kierowcy. Trasy układamy zwykle na osi Lublin–Krasnystaw–Chełm albo Lublin–Zamość–Hrubieszów, więc zakład leżący przy tych kierunkach najłatwiej wchodzi w zaplanowany kurs.

Jaki kod ma glikol z chłodni owoców lub z agregatu w mleczarni?

Glikol pracujący w instalacji stacjonarnej klasyfikuje się w podgrupie 16 10 — kod 16 10 01* dla cieczy zawierających substancje niebezpieczne i 16 10 02 dla pozostałych. Podgrupa 16 01 obejmuje wyłącznie pojazdy i maszyny pozadrogowe, więc kody 16 01 14* i 16 01 15 dotyczą płynu spuszczonego z ciągnika, wózka widłowego czy samochodu. W regionie z gęstą siecią przechowalni i chłodni ta pomyłka wychodzi zwykle dopiero przy weryfikacji ewidencji. Glikol odbieramy od 200 litrów, na odrębnych warunkach cenowych.

Czym różni się odpad z separatora tłuszczu od odpadu z separatora olejowego?

To dwa różne odpady o różnym statusie. Zawartość separatora olej–woda ma kody 13 05 06* dla oleju, 13 05 07* dla wody zaolejonej i 13 05 08* dla mieszaniny z piaskownika — wszystkie z gwiazdką, czyli niebezpieczne. Zawartość separatora tłuszczu w zakładzie spożywczym to 19 08 09, kod bez gwiazdki, a więc odpad inny niż niebezpieczny, dokumentowany i rozliczany osobno. Zakład, który ma oba separatory, prowadzi dla nich dwie odrębne pozycje w ewidencji.

Co zrobić, gdy zakład ma mniej niż 500 litrów oleju?

Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego zaczyna się od 500 litrów zgromadzonych w jednym punkcie. Przy mniejszych ilościach są dwie drogi: dopięcie punktu do trasy, która i tak przebiega w pobliżu — co w pasie Chełm–Zamość–Hrubieszów działa dobrze, bo kursy planujemy na stałych osiach — albo odbiór odpłatny w dowolnym terminie. Przy zakładzie pracującym kampanijnie zwykle lepszym rozwiązaniem jest harmonogram odbiorów dopasowany do cyklu produkcyjnego.

Jak długo można trzymać odpad olejowy między kampaniami?

Odpady niebezpieczne wolno magazynować maksymalnie rok od wytworzenia. W zakładzie pracującym sezonowo ten termin bywa przekraczany niezauważenie, bo odpad z jednej kampanii czeka na odbiór do następnej. Warunki magazynowania są równie istotne: szczelny zbiornik albo beczki na tacy wychwytowej, pod zadaszeniem, z czytelnym oznaczeniem rodzaju odpadu. Przy większych zbiornikach monitoring poziomu pozwala zaplanować kurs przed osiągnięciem progu przepełnienia.