Górnictwo i przemysł ciężki

Olej przepracowany z kopalni i zakładów górniczych — odbiór ADR i BDO

RAN-SIGMA · 2026-06-18 · 9 min czytania

Kopalnie generują dziesiątki rodzajów odpadów olejowych — od hydrauliki kombajnów, przez smary przenośników, po oleje z floty. Dowiedz się, jak zorganizować odbiór zgodny z BDO i ADR.

Jakie odpady olejowe powstają w kopalni?

Kopalnia to jeden z największych generatorów odpadów olejowych w przemyśle ciężkim. Pojedynczy kombajn ścianowy może zużywać 200–600 litrów oleju hydraulicznego miesięcznie. Przy kilkudziesięciu maszynach daje to tysiące litrów odpadów wymagających profesjonalnego odbioru.

Maszyny górnicze i ich oleje

  • Kombajny ścianowe i chodnikowe — olej hydrauliczny (13 01 07*, 13 01 10*), wymiana co 1 500–2 000 mth
  • Przenośniki zgrzebłowe i taśmowe — smary łożysk i przekładni (13 02 06*, 13 02 08*)
  • Obudowy zmechanizowane — oleje hydrauliczne do siłowników (13 01 10*)
  • Pompy wodne i wentylatory — oleje smarowe i przekładniowe
  • Lokomotywy dołowe — olej silnikowy (13 02 05*), wymiana co 500 mth
  • Sprężarki — olej sprężarkowy (13 01 09*), wymiana co 2 000 mth

Kopalnie odkrywkowe — specyfika

Kopalnie odkrywkowe (PGE Bełchatów, KWB Konin-Adamów, KGHM) eksploatują koparki kołowe i łańcuchowe o mocy kilku MW. Koparki SRs 2000 używane w Bełchatowie mają układy hydrauliczne o pojemności 8–12 m³ oleju. Wymiana czynna — ok. 4 000 L co przegląd.

Przykład z praktyki RAN-SIGMA: Kopalnia odkrywkowa w Łódzkiem — cykliczny odbiór 3 500–4 000 L oleju hydraulicznego co 4 miesiące. Trzy rodzaje oleju segregowane w osobnych IBC. Cała dokumentacja BDO przez system elektroniczny.

Kody BDO dla odpadów z górnictwa

Kod odpaduOpisNiebezpieczny
13 01 07*Inne oleje hydrauliczne niezawierające PCBTak
13 01 10*Mineralne oleje hydrauliczne niezawierające chlorowcówTak
13 02 05*Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające chlorowcówTak
13 02 06*Syntetyczne oleje silnikowe, przekładniowe i smaroweTak
13 02 08*Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smaroweTak
13 01 09*Mineralne oleje hydrauliczne zawierające chlorowceTak

Wszystkie kody oznaczone * to odpady niebezpieczne wymagające transportu ADR klasy 3 lub 9.

Wymagania ADR dla transportu z kopalni

Transport olejów przepracowanych z zakładów górniczych podlega przepisom ADR (Umowa Europejska dotycząca przewozu drogowego towarów niebezpiecznych). Kluczowe wymagania:

  • Pojazd certyfikowany ADR z cysternami homologowanymi do klasy 3 i 9
  • Kierowca z zaświadczeniem o przeszkoleniu ADR
  • Dokumenty przewozowe: list CMR, deklaracja nadawcy, instrukcja dla kierowcy
  • Tablice ostrzegawcze (pomarańczowe) i naklejki klasy zagrożenia
  • Wyposażenie awaryjne: gaśnica, rękawice ochronne, maska

Jak zorganizować odbiór z kopalni krok po kroku

  1. Inwentaryzacja źródeł: sporządź listę wszystkich maszyn generujących odpady olejowe z harmonogramem wymian
  2. Segregacja u źródła: każdy rodzaj oleju do osobnego pojemnika IBC (min. 1 000 L) — nie mieszaj hydraulicznego z silnikowym
  3. Oznakowanie pojemników: kod odpadu, data napełnienia, masa szacunkowa
  4. Kontakt z RAN-SIGMA: podaj kody odpadów, szacunkowe ilości i częstotliwość — ustalamy harmonogram
  5. Odbiór i KPO: przy każdym odbiorze wystawiamy e-KPO w systemie BDO widoczną natychmiast na Twoim koncie
  6. KEO: aktualizuj ewidencję — wpisy co miesiąc lub przy każdym wytworzeniu/przekazaniu

Ile oleju generuje kopalnia rocznie?

Orientacyjne dane dla typowej kopalni węgla kamiennego (PGG, JSW):

  • Kopalnia zatrudniająca 2 000 pracowników: 80 000–150 000 L olejów przepracowanych rocznie
  • Duża kopalnia odkrywkowa: 200 000–500 000 L rocznie
  • Zakład KGHM (huta + kopalnia): ponad 1 000 000 L olejów i emulsji rocznie

Te liczby pokazują, dlaczego duże zakłady potrzebują dedykowanego recyklera z własną flotą cystern — jednorazowy odbiór może wymagać kilku kursów.

Najczęstsze pytania

Czy kopalnia musi mieć umowę z recyklerem na odbiór olejów?

Tak, każda kopalnia jako wytwórca odpadów niebezpiecznych musi posiadać umowę z uprawnionym recyklerem. Umowa powinna określać rodzaje odpadów (kody BDO), częstotliwość odbiorów i sposób dokumentowania. Brak umowy to ryzyko kary od WIOŚ do 1 mln zł.

Jaka klasa ADR dotyczy oleju hydraulicznego z maszyn górniczych?

Olej hydrauliczny przepracowany (kod 13 01 07* lub 13 01 10*) transportowany jest jako odpad niebezpieczny. Zależnie od właściwości fizykochemicznych może podlegać klasie ADR 3 (ciecze zapalne) lub klasie 9 (różne materiały niebezpieczne). RAN-SIGMA zapewnia właściwy dobór pojazdu i dokumentów ADR.

Czy JSW i PGG mają specjalne wymagania dokumentacyjne przy odbiorze olejów?

Tak, duże grupy górnicze jak JSW i PGG wymagają dokumentacji zgodnej z ich wewnętrznymi procedurami BHP i środowiskowymi. Zwykle obejmuje to: e-KPO w BDO, certyfikat BDO recyklera (000011139 w przypadku RAN-SIGMA), protokół odbioru podpisany przez kopalniany personel BHP i certyfikat ADR pojazdu.

Jak często kopalnia powinna oddawać olej przepracowany?

Częstotliwość zależy od ilości wytwarzanego odpadu. Zgodnie z prawem odpady niebezpieczne (w tym oleje) nie mogą być magazynowane dłużej niż 1 rok. Większość kopalń organizuje odbiory co 3–6 miesięcy. Duże zakłady z dużą ilością maszyn mogą potrzebować miesięcznych odbiorów. RAN-SIGMA proponuje harmonogram cykliczny dopasowany do Twoich wolumenów.

Zamów odbiór dla swojego zakładu

RAN-SIGMA – 28 lat doświadczenia, flota 25+ cystern ADR, BDO 000011139. Wycena w 24h.

Skontaktuj się →