Odpady olejowe we flotach i centrach logistycznych aglomeracji wrocławskiej

Cztery strumienie z jednego obiektu magazynowego

Pierwszy to hydraulika wózków widłowych, podnośników, bram i ramp przeładunkowych. Oleje mineralne z tych układów to 13 01 10*, pozostałe hydrauliczne — 13 01 13*. Przy dużym parku wózków jest to strumień regularny, choć pojedyncze wymiany są niewielkie, więc warto gromadzić go w jednym szczelnym zbiorniku zamiast w kilkunastu rozstawionych kanistrach.

Drugi to flota drogowa i warsztat przyzakładowy: oleje silnikowe i przekładniowe z podgrupy 13 02, najczęściej 13 02 05* przy mineralnych, 13 02 06* przy syntetycznych i 13 02 08* dla mieszaniny ze wspólnej beczki. Trzeci — filtry olejowe, czyściwo, sorbenty i zaolejone rękawice, czyli kod 15 02 02*, odpad stały odbierany w pojemniku, nie cysterną.

Czwarty jest najczęściej pomijany: zawartość separatora na placu manewrowym, przy myjni i na stanowiskach tankowania. Olej z separatora to 13 05 06*, woda zaolejona 13 05 07*, a mieszanina z piaskownika 13 05 08*. Ten odpad powstaje niezależnie od tego, ile wymian zrobił warsztat, i wymaga okresowego opróżniania oraz karty przekazania tak samo jak olej.

• 13 01 10* i 13 01 13* — hydraulika wózków widłowych, podnośników i ramp
• 13 02 05*, 13 02 06*, 13 02 08* — oleje silnikowe i przekładniowe floty oraz warsztatu
• 15 02 02* — filtry, czyściwo, sorbenty i zaolejone rękawice
• 13 05 06*, 13 05 07*, 13 05 08* — zawartość separatora z placu, myjni i stanowisk tankowania
• 16 01 14* i 16 01 15 — płyn chłodniczy spuszczony z pojazdu lub wózka

Separator na placu — obowiązek, o którym nikt nie pamięta

Separator substancji ropopochodnych na placu manewrowym pracuje przez cały rok i wypełnia się niezależnie od intensywności prac warsztatowych. Jego eksploatacja wymaga regularnego przeglądu i opróżniania, a wytworzony odpad — karty przekazania. W obiektach, w których infrastrukturą zarządza firma zewnętrzna, odpowiedzialność za ten odpad bywa niczyja aż do kontroli.

Praktyczna zasada: separator trzeba przeglądać co najmniej raz w roku, a opróżniać, gdy warstwa zgromadzonych substancji osiągnie poziom określony w instrukcji eksploatacji urządzenia — zwykle przy wypełnieniu komory w około połowie. Z przeglądu prowadzi się dokumentację, która przy kontroli jest sprawdzana razem z kartami przekazania odpadu.

Zaniedbany separator przestaje pełnić funkcję i przepuszcza substancje ropopochodne do kanalizacji lub do gruntu. To już nie jest kwestia ewidencji, tylko odpowiedzialności za szkodę w środowisku, a przy wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód lub ziemi kary liczone są w setkach tysięcy złotych. Czyszczenie separatora planujemy zwykle razem z odbiorem oleju, w jednym kursie.

Magazynowanie: jeden zbiornik zamiast dwudziestu kanistrów

Typowy stan faktyczny w obiekcie magazynowym to olej w kanistrach i beczkach rozstawionych przy stanowiskach serwisowych wózków. Każdy z tych punktów musi spełniać warunki magazynowania odpadu niebezpiecznego: szczelność, zadaszenie, podłoże umożliwiające zebranie wycieku, oznaczenie rodzaju odpadu. W praktyce nie spełnia ich żaden.

Rozwiązaniem jest jeden punkt zbiorczy: zbiornik dwupłaszczowy pod zadaszeniem, z oznaczeniem i dostępem dla cysterny. Zbiornik 2500 litrów odpowiada mniej więcej pięciokrotności progu bezpłatnego odbioru oleju, czyli 500 litrów, więc obiekt nie musi zamawiać kursu co kilka tygodni, a przy monitoringu poziomu kurs planujemy przed osiągnięciem progu przepełnienia. Zbiornik można wydzierżawić razem z usługą, bez inwestycji po stronie obiektu.

Drugi argument jest czysto formalny: przy jednym punkcie zbiorczym ewidencja prowadzi się sama. Jedna karta na strumień, jedna pozycja w KEO, jeden stan do porównania przy sprawozdaniu rocznym. Przy dwudziestu kanistrach nikt nie jest w stanie powiedzieć, ile faktycznie oleju jest na obiekcie i z którego miesiąca pochodzi — a limit magazynowania odpadów niebezpiecznych wynosi rok od wytworzenia.

Kto jest wytwórcą odpadu, gdy serwis robi firma zewnętrzna

W centrach logistycznych serwis wózków i floty często wykonuje firma zewnętrzna. Powstaje wtedy pytanie, kto jest wytwórcą odpadu i kto ma wystawić kartę przekazania. Zasada jest taka, że wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usługi jest podmiot, który tę usługę świadczy, chyba że umowa stanowi inaczej — i właśnie dlatego treść umowy serwisowej ma tu znaczenie praktyczne.

Jeżeli serwisant zabiera olej ze sobą, odpad jest po jego stronie i to on odpowiada za ewidencję. Jeżeli olej zostaje na obiekcie — w zbiorniku magazynu — wytwórcą staje się w praktyce zarządzający obiektem i to on musi mieć wpis w rejestrze BDO oraz prowadzić ewidencję. Rozstrzygnięcie powinno być zapisane w umowie przed pierwszym serwisem, a nie ustalane po kontroli.

Najczęstszy problem w tym modelu to luka: serwisant zakłada, że odpad przejmuje obiekt, obiekt zakłada, że zabiera go serwisant, a olej stoi w beczce bez żadnej karty przez kilkanaście miesięcy. Przy pierwszym zleceniu zawsze pytamy, który podmiot występuje jako wytwórca, bo od tego zależy, na kogo wystawiana jest karta przekazania.

Zasięg i przebieg odbioru w aglomeracji

Z bazy przy ul. Wrocławskiej 142A w Wałbrzychu do Wrocławia jest około 80 kilometrów, a obiekty magazynowe aglomeracji leżą głównie przy obwodnicy i przy drogach wylotowych, więc dojazd cysterną jest prosty i nie wymaga wjazdu w centrum. Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego uruchamiamy od 500 litrów zgromadzonych w jednym punkcie, a przy mniejszych ilościach punkt można dopiąć do trasy przebiegającej w pobliżu.

Przy obiektach wielkopowierzchniowych liczy się organizacja po stronie magazynu: wyznaczone miejsce załadunku, dostęp poza godzinami szczytu przeładunkowego, przepustka dla kierowcy. Ustalamy to przed pierwszym kursem, żeby cysterna nie stała w kolejce do bram razem z dostawami.

Jedno zastrzeżenie, o które pytają kierownicy obiektów: gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny i obowiązek ewidencji w BDO, ale nie przesądza automatycznie o przewozie w reżimie ADR. To odrębna ocena dla konkretnej partii — numer UN, klasa i grupa pakowania. Przy olejach przepracowanych reżim ADR zwykle występuje, przy części odpadów uwodnionych z separatorów bywa inaczej. Zgłoszenia przyjmuje centrala w Wałbrzychu pod numerem 74 840 21 91.

Najczęstsze pytania

Jaki kod ma olej hydrauliczny z wózka widłowego?

Oleje hydrauliczne należą do podgrupy 13 01 — mineralne mają kod 13 01 10*, a pozostałe 13 01 13*. Dotyczy to układów hydraulicznych wózków widłowych, podnośników, ramp i bram przeładunkowych. Olej silnikowy z tego samego wózka to już podgrupa 13 02, najczęściej 13 02 05* lub 13 02 08* dla mieszaniny. Jeżeli oba strumienie trafiają do jednego zbiornika, powstała mieszanina klasyfikowana jest jako 13 02 08*, ale traci wtedy część wartości do regeneracji.

Kto jest wytwórcą odpadu, jeśli wózki serwisuje firma zewnętrzna?

Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usługi jest co do zasady podmiot świadczący tę usługę, chyba że umowa stanowi inaczej. Jeżeli serwisant zabiera zużyty olej ze sobą, ewidencja jest po jego stronie. Jeżeli olej zostaje w zbiorniku na terenie magazynu, wytwórcą staje się w praktyce zarządzający obiektem i to on potrzebuje wpisu w rejestrze BDO oraz ewidencji. Warto przesądzić to w umowie serwisowej przed pierwszym przeglądem, a nie po kontroli.

Jak często trzeba opróżniać separator na placu manewrowym?

Przegląd separatora wykonuje się co najmniej raz w roku, a opróżnienie — gdy warstwa zgromadzonych substancji osiągnie poziom wskazany w instrukcji eksploatacji urządzenia, zwykle przy wypełnieniu komory w około połowie. Z przeglądu prowadzi się dokumentację, sprawdzaną przy kontroli razem z kartami przekazania odpadu. Zawartość separatora to kody 13 05 06* dla oleju, 13 05 07* dla wody zaolejonej i 13 05 08* dla mieszaniny z piaskownika.

Czy magazyn bez warsztatu też wytwarza odpady niebezpieczne?

Tak, i to co najmniej dwa rodzaje. Flota wózków widłowych wymaga wymian oleju hydraulicznego i silnikowego, nawet jeśli wykonuje je serwis zewnętrzny, a plac manewrowy i stanowiska tankowania mają separator, którego zawartość jest odpadem niebezpiecznym. Dochodzą filtry, czyściwo i sorbenty po wyciekach z kodem 15 02 02*. Obiekt bez własnego warsztatu nadal potrzebuje więc wpisu w rejestrze BDO i ewidencji, jeśli odpad pozostaje po jego stronie.

Ile oleju trzeba zebrać, żeby odbiór był bezpłatny?

Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego uruchamiamy od 500 litrów zgromadzonych w jednym punkcie — transport cysterną ADR i zagospodarowanie odpadu są wtedy po naszej stronie. Przy mniejszych ilościach punkt można dopiąć do trasy, która i tak przebiega w pobliżu, albo zamówić odbiór odpłatny. Obiekt ze zbiornikiem dwupłaszczowym 2500 litrów osiąga próg z zapasem, więc nie musi zamawiać kursu co kilka tygodni.

Jak zorganizować odbiór, żeby cysterna nie blokowała bram przeładunkowych?

Przed pierwszym kursem ustalamy wyznaczone miejsce załadunku, godziny poza szczytem przeładunkowym oraz przepustkę dla kierowcy. Obiekty aglomeracji wrocławskiej leżą głównie przy obwodnicy i drogach wylotowych, więc dojazd z bazy w Wałbrzychu, oddalonej o około 80 kilometrów, nie wymaga wjazdu w centrum. Przy stałej współpracy terminy planujemy z wyprzedzeniem, a przy monitoringu poziomu zbiornika kurs wyjeżdża przed osiągnięciem progu przepełnienia.