Odbiór oleju przepracowanego i odpadów olejowych w województwie lubelskim — z oddziału RAN-SIGMA w Świdniku

Dlaczego lubelski strumień olejowy wygląda inaczej niż śląski

Lubelskie nie jest regionem jednego przemysłu. Największy zakład chemiczny regionu stoi w Puławach, kopalnia węgla kamiennego pracuje pod Łęczną, wokół Świdnika działa zaplecze lotnicze i maszynowe, w Chełmie — cementownia, a pomiędzy nimi rozłożone jest przetwórstwo rolno-spożywcze: cukrownie, mleczarnie, chłodnie owoców, zakłady mięsne. Dla odbiorcy odpadów olejowych oznacza to brak jednego dominującego kodu i jednego wolumenu referencyjnego. Instalacja wielkiej syntezy oddaje kilkadziesiąt ton rocznie w kilku kursach, a serwis maszyn rolniczych — 600 litrów raz na kwartał.

Druga cecha regionu to sezonowość. Wymiany olejów w parku maszyn rolniczych kumulują się przed żniwami i po nich, kampania cukrownicza od września do stycznia podnosi zużycie olejów przekładniowych i sprężarkowych, a chłodnie owoców miękkich pracują pełną mocą od czerwca. Zapotrzebowanie na cysternę nie rozkłada się więc równo na dwanaście miesięcy. Harmonogram odbiorów cyklicznych układamy pod kalendarz produkcyjny zakładu, a nie pod stałą datę w miesiącu.

Trzecia różnica to rozproszenie. W Górnośląskim Okręgu Przemysłowym kilkanaście dużych zakładów mieści się w promieniu 30 km. W lubelskim odległość Puławy–Hrubieszów przekracza 180 km, a punkty wytwarzania są mniejsze i rzadziej rozstawione. Trasa zbiorcza ma tu sens tylko wtedy, gdy planuje ją ktoś, kto zna region — stąd dyspozytornia w Świdniku, a nie obsługa całego wschodu Polski z centrali w Wałbrzychu, oddalonej od Lublina o około 530 km.

Które kody odpadów dominują w lubelskim i dlaczego akurat te

Struktura kodów wynika wprost z profilu maszyn. Tam, gdzie pracują układy hydrauliczne — kombajny i przenośniki w górnictwie, prasy, ładowarki, maszyny rolnicze — dominują 13 01 10* (oleje mineralne) i 13 01 13* (inne oleje hydrauliczne). Ciecze z obudów zmechanizowanych to osobny strumień emulsyjny, nie olej hydrauliczny. W bazach transportowych, rolnictwie i serwisach podstawą jest 13 02 05*, przy nowoczesnych silnikach i sprężarkach dochodzi 13 02 06*, a mieszaniny po kilku wymianach trafiają najczęściej do 13 02 08*. Te kody odpowiadają za większość masy oleju odbieranej w regionie.

Emulsje to w lubelskim osobny problem organizacyjny. Zaplecze obróbki metali wokół Świdnika i Lublina wytwarza je w mniejszych, ale regularnych partiach, a najczęstszy błąd polega na zlewaniu zużytej emulsji do zbiornika z olejem przepracowanym. Skutek jest podwójny: cała zawartość traci status oleju nadającego się do regeneracji i schodzi do rozliczenia jako odpad problemowy, a ewidencja w BDO przestaje zgadzać się ze stanem faktycznym. Emulsje 12 01 09* odbieramy osobnym kursem.

Warto też pilnować granicy między podgrupami 16 01 i 16 10. Glikol spuszczony z pojazdu lub maszyny pozadrogowej to 16 01 14* albo 16 01 15, ale glikol z instalacji stacjonarnej — chłodni owoców, agregatu w mleczarni, układu HVAC czy pompy ciepła — do podgrupy 16 01 nie należy; właściwe są kody z podgrupy 16 10. W regionie z gęstą siecią przechowalni ta pomyłka pojawia się często i wychodzi dopiero przy kontroli ewidencji.

• 13 01 10* i 13 01 13* — hydraulika pras, ładowarek i sprzętu rolniczego; w naszych odbiorach z regionu jeden z dwóch głównych strumieni obok olejów silnikowych.
• 13 02 05*, 13 02 06* i 13 02 08* — oleje silnikowe, przekładniowe i sprężarkowe z flot, cukrowni oraz mleczarni
• 12 01 09* i 12 01 07* — emulsje i ciecze chłodząco-smarujące z obróbki metali w zapleczu lotniczym i maszynowym
• 13 03 07* — olej transformatorowy bez PCB ze stacji zasilających zakłady; przy podejrzeniu PCB obowiązuje 13 03 01* i osobna ścieżka
• 13 05 06*, 13 05 07* i 13 05 08* — zawartość separatorów z placów manewrowych, myjni i baz sprzętu rolniczego
• 16 10 01* i 16 10 02 oraz 15 02 02* — uwodnione odpady ciekłe, glikol z instalacji stacjonarnych i filtry olejowe z flot

Oddział w Świdniku — realny czas dojazdu do zakładu

Oddział przy ul. Metalowej 7 w Świdniku leży około 10 km od granic Lublina. Z tego punktu cysterna dojeżdża pod Łęczną w około 30 km, do Chełma i do Puław w około 60 km, do Kraśnika w około 55 km, do Zamościa w około 85 km, a do Białej Podlaskiej — najdalszego dużego miasta regionu — w około 130 km. Całe województwo mieści się w zasięgu jednego dnia pracy kierowcy.

Za tym stoi flota cystern ADR klas 3, 8 i 9, ponad 400 transportów ADR rocznie i około 40 000 Mg odpadów przyjmowanych w skali firmy. Doświadczenie z dużą chemią mamy między innymi z obsługi Grupy Azoty Police Serwis pod Szczecinem — profil odpadowy instalacji wielkiej syntezy jest zbliżony niezależnie od województwa. Lokalna dyspozytornia pozwala łączyć w jednym kursie trzy do pięciu punktów w promieniu 60 km.

Jedno zastrzeżenie, o które pytają służby utrzymania ruchu: gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny i obowiązek ewidencji w BDO, ale nie przesądza automatycznie o przewozie w reżimie ADR. To odrębna ocena dla konkretnej partii — numer UN, klasa, grupa pakowania. Przy olejach przepracowanych ADR zwykle występuje, przy części odpadów uwodnionych bywa inaczej. Klasyfikację ustalamy przed pierwszym kursem, na podstawie karty odpadu i próbki.

Dokumentacja: BDO, KPO i terminy bez pola manewru

Kartę przekazania odpadu wystawia się w BDO przed rozpoczęciem transportu. Kierowca potwierdza przejęcie przy załadunku, instalacja — przyjęcie po zważeniu, więc masa w karcie pochodzi z wagi, a nie z szacunku operatora. Numer rejestrowy przewoźnika i odbiorcy warto sprawdzić w rejestrze przed pierwszym zleceniem; nasz to BDO 000011139. Gdy system jest niedostępny, dopuszczalny jest tryb awaryjny z dokumentem papierowym, ale wpis trzeba uzupełnić w ciągu 30 dni.

Terminy sprawozdawcze są sztywne i nie zależą od tego, ile odpadu zakład wytworzył. Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach składa się do 15 marca za rok poprzedni, raport do KOBiZE — do końca lutego, a wykaz i opłatę za korzystanie ze środowiska przyjmuje urząd marszałkowski do 31 marca. Dochodzi do tego limit magazynowania: odpady niebezpieczne wolno magazynować maksymalnie rok od wytworzenia, co przy „odkładaniu na później” bywa przekraczane.

W wielu lubelskich zakładach BDO prowadzi jedna osoba, dla której jest to dodatek do głównych obowiązków — najczęściej utrzymanie ruchu albo BHP. Stąd typowe usterki: kod dobrany „z pamięci”, karta ewidencji uzupełniana raz na kwartał, brak spójności między kartami a stanem zbiornika. Ewidencję możemy przejąć razem z odbiorem albo tylko zweryfikować przed sprawozdaniem; poprawianie kart wstecz jest znacznie trudniejsze niż wystawienie ich poprawnie.

Progi, zasięg i przebieg pierwszego odbioru

Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego uruchamiamy od 500 litrów w jednym punkcie — transport i zagospodarowanie są wtedy po naszej stronie. Glikol odbieramy od 200 litrów, na odrębnych warunkach cenowych. Poniżej tych ilości są dwie drogi: dopięcie punktu do trasy, która i tak przebiega w pobliżu, albo odbiór odpłatny. Przy rozproszonych bazach sprzętu rolniczego pierwsza opcja sprawdza się lepiej — jeden kurs po 200–300 litrów z czterech punktów daje pełne zlecenie.

Pierwszy odbiór zaczyna się od ustalenia, co faktycznie jest w zbiorniku. Prosimy o próbkę albo opis strumienia: skąd pochodzi olej, czy trafiała tam emulsja, woda, płyn chłodniczy lub rozpuszczalnik. Na tej podstawie ustalamy kod, klasyfikację transportową i sposób odbioru. Jeśli zakład nie ma szczelnego zbiornika, można go wydzierżawić razem z usługą — zbiornik dwupłaszczowy zdejmuje najczęstszy zarzut kontroli, czyli magazynowanie oleju w beczkach bez zabezpieczenia podłoża.

Zgłoszenia z województwa lubelskiego przyjmuje oddział w Świdniku pod numerem 81 446 91 53, centrala w Wałbrzychu — 74 840 21 91. Przy odbiorach cyklicznych ustalamy częstotliwość dopasowaną do sezonu produkcyjnego, a przy większych zbiornikach proponujemy monitoring poziomu, żeby kurs planować przed osiągnięciem progu przepełnienia, a nie po nim. RAN-SIGMA sp. z o.o. działa od 1998 roku, numer rejestrowy BDO 000011139.

Najczęstsze pytania

Gdzie RAN-SIGMA ma oddział w województwie lubelskim?

RAN-SIGMA sp. z o.o. prowadzi oddział przy ul. Metalowej 7 w Świdniku, około 10 kilometrów od granic Lublina. Z tego punktu obsługiwane jest całe województwo lubelskie: do Chełma i Puław jest około 60 km, do Zamościa około 85 km, do Białej Podlaskiej około 130 km. Zgłoszenia przyjmuje numer 81 446 91 53, centrala w Wałbrzychu — 74 840 21 91. Numer rejestrowy firmy w BDO to 000011139.

Od ilu litrów odbiór oleju przepracowanego w lubelskim jest bezpłatny?

Bezpłatny odbiór oleju przepracowanego RAN-SIGMA realizuje od 500 litrów zgromadzonych w jednym punkcie — transport cysterną ADR i zagospodarowanie odpadu są wtedy po stronie odbierającego. Glikol odbieramy od 200 litrów, na odrębnych warunkach cenowych. Mniejsze ilości można dopiąć do trasy przebiegającej w pobliżu, łącząc na przykład kilka baz sprzętu rolniczego lub serwisów w jednym kursie, albo zamówić odbiór odpłatny. Warunki zależą też od stanu oleju — zawodniony lub zmieszany z emulsją rozliczany jest inaczej.

Jakie kody odpadów olejowych dominują w zakładach w lubelskim?

W województwie lubelskim największą masę stanowią oleje hydrauliczne 13 01 10* i 13 01 13* — z maszyn górniczych, pras oraz sprzętu rolniczego — a także oleje silnikowe, przekładniowe i sprężarkowe 13 02 05*, 13 02 06* i 13 02 08* z flot, cukrowni i mleczarni. W zapleczu obróbki metali wokół Świdnika dochodzą emulsje 12 01 09* i ciecze chłodząco-smarujące 12 01 07*, a w chłodniach owoców — uwodnione odpady ciekłe z podgrupy 16 10.

Czy każdy odpad olejowy z gwiazdką musi jechać w reżimie ADR?

Nie. Gwiazdka przy kodzie oznacza, że odpad jest niebezpieczny i podlega ewidencji w BDO, ale nie przesądza automatycznie o obowiązku przewozu w reżimie ADR. To odrębna ocena dla konkretnej partii: ustala się numer UN, klasę i grupę pakowania na podstawie właściwości odpadu. Przy olejach przepracowanych reżim ADR zwykle występuje, przy części odpadów uwodnionych bywa inaczej. RAN-SIGMA ustala klasyfikację transportową przed pierwszym kursem, na podstawie karty odpadu i próbki.

Jak zaklasyfikować glikol z chłodni owoców — 16 01 czy 16 10?

Glikol z instalacji stacjonarnej — chłodni owoców, agregatu chłodniczego w mleczarni, układu HVAC czy pompy ciepła — nie należy do podgrupy 16 01, ponieważ obejmuje ona wyłącznie pojazdy i maszyny pozadrogowe. Właściwe są kody z podgrupy 16 10, w tym 16 10 01* dla cieczy z substancjami niebezpiecznymi i 16 10 02 dla pozostałych. Kody 16 01 14* i 16 01 15 dotyczą płynu spuszczonego z pojazdu. RAN-SIGMA odbiera glikol od 200 litrów, na odrębnych warunkach cenowych.